Tin tức văn hóa - Có một cụ bà dàn tộc Dạo ở tuổi 88, nhò thó, lanh lợi nhưng hàng ngày vẩn trèo đèo, lội suối, vượt nùi cào đẻ tim thuốc quỷ trẽn dày Pù Quản. Cụ bà vốn nổi tiếng vơi bài thuốc târri, ngàm đế nâng cao, phục hói sức khỏe sau khi sinh con. Nhưng cái kho tàng bi mật lờn nhất của bà là bài thuốc chưa vô sinh rát độc đảo và nổi tiếng kháp nơi. cán nứa cuộc đời mang hạnh phúc đến cho hàng trảm gia đinh, hàng ngàn người hiếm muộn với bài thuốc quý chữa bệnh vò sinh. Khi tuổi già đang xuôi vé cuối dãy núi, bà thấy minh hạnh phúc vò cùng bời được người đời gán cho nhiễu cái tên như người "hàn gán hôn nhân" haỹ bà Ịang"mát tay"...
NGƯỜI ĐÀN BÀ... "HÀN GÁN HÒN NHÂN'’
Bà tên là Tặng Thị Mụi (88 tuổi, bản Hạ Sơn, xã Pù Nhi, huyện Mường Lảt, tinh Thanh Hóa), người ta gọi thân mật là mẽ Mụi. Khi những PV tin xa hoi chúng tôi hỏi thăm đường ở kháp cai huyện mièn bièn nãy, đâu đâu người ta cũng biết đến mế Mụi.
Hồi đỏ, nhà Mế Mụi ở tận trẻn đỉnh Pha Luông (huyện Mộc Châu, tinh Sơn La) cao chót vót, đến khi lấy chồng, mế sóng cuộc đời rày đây mai đó, có khi sang cả ben Lao xa xôi, sau mới chuyến vè bản Pù Quán rồi sang bản Hạ Sơn, xã Pù Nhi này. Bâng kinh nghiệm mấy chục năm hái thuốc, mế đã giúp nhièu người lành bệnh, mang hạnh phuc đến cho rất nhièu cặp vợ chòng.
Mế Mụi kể, đế có được bài thuốc chữa bệnh vô sinh tốt như hiện nay, mẻ được gia đình nhà chòng, óng bà ngoại truyèn lại cho rãt nhỉeu kinh nghiẹm. Phong tục dân tộc Dao có cái rất hay. đó là thường truyẽn các bài thuốc chữa bệnh lại cho con dâu hoặc con gái, chứ con trai thì ít hơn. Ngày trước, cách lấy thuốc, làm thuoc cúa người được chọn khó khàn lấm và phải tuân theo nhièu luật lệ mà đến giờ mế cũng khòng thể lý giải bảng thực te được.
Như me chẳng hạn, đế được gia đinh bên chòng truyèn cho bài thuốc chữa vò sinh này, mẽ phải hết tuổi sinh con. Chứ không như bây giờ, các nàng dâu mới vè nha chồng dèu được mẹ chồng phá lệ mà truyèn cho cách thức nhận biết
các loại cây thuốc quý.
Đời mế thì mẹ chồng "quy định” chỉ khi nào... đẻ het con thì mới được tiếp cận đến bí quyết truyèn đời của gia dinh. Theo phong tục của người Dao, nếu người phụ nữ vẫn còn khả nồng sinh sản, dù có lẻn rừng may mắn hái được thuốc quý thì thuốc cũng 'mát thiêng , chảng chữa khói băt cứ bệnh gi. Thậm chi, nếu khòng tuân theo luật lệ mả bao đời đã định, thuốc sẽ phản tác dụng, có khi còn dẫn đến... chết người!
BÍ MẬT... "THẦN DƯỢC PHÒNG THE"
Lời nguyèn để lại, nếu ai đó lạm dụng kiếm tièn bất chinh thì bài thuốc sẽ mất hiệu quả. Ngay việc tìm người kế nhiệm, tim truyèn nhân cũng khóng dơn giản chút nào. Phải tìm được người con gái, con dâu có phẩm tiết, đạo đức để truyèn nghè là thế. Nên bảy giờ con dau của mế vừa 50 tuối mới được thay mế vào rừng hái thuốc và học một cách cạn kẽ vè các bài thuõc. Việc mẹ truyẻn con nối như một sợi dây xuyèn suốt vĩnh cửu, khòng thay đối. Không bao giờ co chuyện truyên cho người ngoài.
Người ta bao mẽ là 'càu nối hạnh phúc” cho các cặp vợ chòng. Vi không biết đọc, biết viết nên các cặp vợ chõng lên đây chữa bệnh, mế đèu khóng ghi lại được. Ai cỏ bệnh thi đến bốc thuốc, đièu kiện ở xa thì ở lại nhà với mế có khi 7 - 8 ngày hay một tháng cùng được. Thời gián đó họ vừa ãn uống, sinh hoạt cùng gia đinh mế vừa được mế cát thuốc cho uống
kết hợp với tám thuóc bố của người Dao.
Để có được những bài thuốc quý, mế phải đi vào rừng có khi 2 - 3 ngày trời và phải mancj theo thức ăn, nước uống. Moi lãn vè, trên lưng mế lại có được 2 - 3 bao thuốc với đú thứ loại, mà chỉ có mế biết chúng có tác dụng gì. Thảo dược đế bão chế những thang thuốc trên, mẽ
Bây giờ nhà mế đã hạ sơn, mế cũng đem những giõng cây quý xuống tròng nhưng do không hợp khí hậu, thố nhưỡng nên chẩm bẵm luôn tay mà chẳng cây nào chịu sống.
Đế có một thang thuốc “hàn gán hạnh phúc trẽn, ngoài những cũ, cây, rễ, lá mà mẽ có the tròng được thi phái kiếm thêm rất nhiẽu thành phàn khác mà chỉ tim thấy nơi chốn nước độc rừng thiêng. Mấy chục năm vào rừng kiếm thuốc, mẽ đã quen từng hốc cây, khe suối. Bản đồ phân bố của những cây thuốc trên mế đă thuộc như long bàn tay, khi cản chi khoác gùi vào lấy. Tuy nhiẻn, cùng có loại cây mã đến giờ, mế cũng không thể biết được "tập quan” sinh sóng của chúng. Bởi vậy, muốn tìm, phãn nhiẻu lã nhờ sự may mán. Có lằn đi thi gặp vãi khóm, thẽ nhưng cũng có bận, mấy ngày trời kiếm tỉm mỏi mát ma chẳng thấy chúng đảu.
Có thời điếm het loài này, mế phải đi cả dãy rửng ở Mường Lát, mà theo mế se có, nhưng chậng được bao nhiêu, thế nén mế phải nhờ những người bạn bên tận Lào lấy cho, vì có thời mế theo chồng sống ở bên đất Lào khá lảu.
MẾ CÓ NHIÊU CON NUÔI
Mế Mụi rất đòng con, nhièu cháu, ngoài các con cháu ruột thi găn 40 năm hãnh nghè, mế đã được rất nhièu người nhận lãm mẹ nuôi nhờ ơn mế dành cho họ. Mế quan niệm biết báo, nhièụ loại chi ở trẽn Pù bóc thuốc là đề làm phúc, cứu Quăn mới cộ. Trước đây, khi người. Người có bệnh đẽn với nhà còn ở trên đinh núi, tự tay mế dù nghẻo cũng không phải mế đã tròng cả vườn dược liệu.
lo trong túi không có tiền. Cứ đến VỚI mế, mế thấy ưng cái bụng là khoác gùi vào rừng kiẽm cho liền. Khi chữa được bệnh thì hậu tạ mẽ thế nào cũng được, thậm chí một chai rượu tráng cũng xong.
Chị Thào Thị È, ban Poọng, xã Quang Chiếu, một trorig những bệnh nhán mang ơn trời be của mế. Chị È tâm sự với PV tin tuc xa hoi : "Tôi lấy chòng 5 năm, nhưng không có con. Ngáy đò, tòi hay bị nha chồng rúa là thầng Ca (chòng chị Èj lấy phải con trâu đực" ròi. Một lan xuóng Hạ Sơn, vào nhà bạn chơi, bạn tòi mách cho gặp mế Mụi. Sau 3 tháng uống thuốc của mế, tòi đã co tin vui và nhận mế là mẹ nuôi*.
Nhièu cặp vợ chòng ở xa, tận Hà Giang, Hà Nội, Nghệ An, Hà Tĩnh, hay tận trong TP.HCM dèu đến cát thuốc cúa mế. Thinh thoảng, cũng có ngựời quay lại thám mế, biếu mế ít tiền, ít quà. Người ở xa quá thi cũng gửi qua biếu hoạc gửi lời hỏi thám sức khòe mế. Đó là đièu hạnh phúc mà khòng phải ai cũng có được, như mế nói 'tuy nghèo nhưng có nièm hạnh phúc riêng".
NGƯỜI DAO NỔI TIẾNG VÉ NGHÉ LÃM THUÓC
Theo Hội Đồng y Thanh Hòa, huyện Mưòng Lát có nhíèu tập tục vân hóa xâ hội phong phú, nhát lầ câc bài thuóc chữa bệnh gỉa truyẻn dạc sác, trong dó có các bãi thuóc của mé Mụi. Song, đến nay chưa có một cổng trinh nghiẻn cửu sâu rộng, chuyỏn biệt vè bãi thuóc này nói riéng và nhièu bãi thuóc bi truyẻn khác ò miẻn tây Thanh Hóa nói chung.
Dé tim hiéu rò thục hu việc gin giừ nhùng bái thuóc quý, PV tin an ninh xã hội dả gập ổng Lưong Quỹ Hội, phó Chù tịch ƯBND huyện Muòng Lát, ống cho biết, ủy ban huyện dang rát quan tàm tới việc xây dựng nhừng khu tám thuóc kết hợp du lịch sinh thài ỏ nhùng bản có nghè làm thuốc nói tiéng. Sáp tới, huyện sẽ tổ chức khảo sát, tim hiếu tiềm nâng cung cáp duọc thảo của dồng bào Dao và nếu khả thi, dạ án sè dưọc tiến hầnh. Đố lầ một tin mùng vói đỏng báo ngưỡi Dao và mế Mụi, bôi nếu dụ àn được tríến khai thi họ, những nguờí cò trong tay nhửng bài thuóc quý, sẽ có thèm một khoản thu nhập khổng nhó cho minh và sè duợc kiém định, đánh giá đúng chuán mực khoa hoc và cẳp phép hoạt động đũng với luật y tế.
Còn ồng Ngò Kim Dũng, Giám dóc Bênh viện đa khoa huyện Muòng Lát cho biết: “Từ lâu, nguói Dao ó dây đầ nổi tiếng vẻ nghẻ làm thuóc. Với nhiẻu ngưởi, sau khi sinh thi thòi gian ớ cừ lầ vài ba tháng vói đủ các loại kiéng khem. Còn vói đỏng báo nguói Dao, dũng nhửng bái thuóc áy (uóng vâ tám) thi chi chua đây 1 tuàn, họ đá phâm phâm dí riíng, đi nưong. Đẳy là kho tâng nhủng bãi thuóc dần gian quý bàu càn bảo tòn và phát huy trong tương lai”.
Theo Báo CL&XH
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét